วิธีดีที่สุดในการรักษารอยแผลเป็น โดยเภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล

เราเดินทางมาถึงตอนใกล้จะสุดท้ายของความรู้เรื่องการดูแลแผลอย่างไรให้มีแผลเป็นได้น้อยที่สุด  เรามาตามติดดูว่าวิทยาการเทคโนโลยี่ใหม่ๆ อะไรบ้างที่ปัจจุบันนำมารักษารอยแผลเป็นกันบ้างอย่างได้ผลและปลอดภัย แล้วิธีไหนนะ? ที่เจ๋งเป้งทำให้ผิวปูดโปนปุ่มปมน่ากังวล กลับไปเนียนเรียบสวยงามดั่งวันวารได้อีก 

  ทำไมยังเกิดแผลเป็นได้หล่ะ

คุณๆที่ติดตามบทความนี้มาแต่เริ่มต้น คงทราบดีแล้วว่าแผลเป็นต่างๆ อาจเกิดจากอุบัติเหตุเล็กๆ เช่นมีดบาด หกล้ม รวมไปทั้งแผลที่เกิดจากโรคบางชนิดเช่นสิว แผลจากอาการแพ้ผื่นคัน แผลติดเชื้อ แผลเป็นเล็กๆน้อยๆเหล่านี้ จะเกิดมาภายหลังมาจากการหายของแผล เนื่องจากร่างกายคุณเองนั่นแหละ มีขบวนการซ่อมแซมตัวเองให้มีแผลเป็นน้อยที่สุดอยุ่แล้ว แต่เราไม่ได้โชคดีที่เกิดแต่แผลเล็กๆ บางครั้งถ้าเราโชคร้ายไปมีแผลที่มีขนาดใหญ่อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ เช่นแผลจากอุบัติเหตุรุนแรง แผลไฟไหม้น้ำร้อนลวกเป็นพื้นที่กว้างๆ แผลจากการผ่าตัด ร่างกายเราจะมีความสามารถน้อยลงในการสมานแผลให้เป็นปกติดั้งเดิม และใช้เวลานานอย่างมากกว่าเดิม ทำให้ในแผลหายช้าลง จนเกิดโอกาสที่จะเป็นแผลเป็นมากขึ้น แผลเป็นที่เกิดขึ้นมักจะเห็นชัดในระยะแรกและค่อยๆ จางลง โดยใช้ระยะเวลาเป็นเดือนหรือปี การที่แผลเป็นจะเห็นได้ชัดหรือไม่ขึ้นกับสี ความเรียบ ความลึก ความยาวและความกว้างของแผลเป็นนั้นๆ ยิ่งเรามีอายุน้อยการซ่อมแซมแผลมักจะดี ทำให้แผลเป็นเกิดได้น้อยกว่าเมื่อคุณอายุมากขึ้น

ภาพประกอบ: ขบวนการรักษาแผลเป็นให้หาย The Wound Healing Process จาก

woundcaresolutions-telemedicine.co.uk

   การรักษาแผลเป็นที่โฆษณากันตูมตาม ทำอย่างไร? จะหายจริงหรือ? จะเชื่อได้แค่ไหน?

 คุณคงผ่านหูผ่านตาของการโฆษณามากมายถึงวิธีการและผลิตภัณท์ ยาและอาหารเสริมต่างๆมากมาย มาแล้วว่าช่วยให้เแผลเป็นเลือนหายในภาพคอมพิวเตอร์กราฟิคต่างๆ จะเชื่อถือได้หรือไม่ แล้วแต่ประสบการ์ณของแต่ละท่านนะครับ แต่ในที่นี้ผมขออนุญาตใช้องค์ความรุ้ ของสมาคมแพทย์ผิวหนังแห่งประเทศไทย ซึ่งได้รับการยอมรับว่าได้ผลและปลอดภัยที่ผ่านการพิสูจน์มาแล้ว

   ภาพประกอบ: ขบวนการรักษาแผลเป็นทีละขั้นตอน จาก Schematic representation of processesinvolved in wound healing copewithcytokines.de

วิธีการรักษาแผลเป็นที่ได้ผลและปลอดภัย

 เทคนิควิทยาการทางการแพทย์ในด้านความงามนี่ไปเร็วจริงๆครับ ปัจจุบันเรามีความสามารถในการเจริญในการทำแผลเป็นให้ดีขึ้น แต่ต้องบอกันตรงๆว่า “ไม่ว่าจะใช้วิธีการใดก็ไม่มีทางที่จะทำแผลเป็นให้กลับมาเป็นผิวหนังปกติได้เลย”ความจริงมีอยุ่ว่า เราเพียงแต่ช่วยทำให้แผลเดิมดูดีขึ้นและสังเกตเห็นได้น้อยลง สิ่งสำคัญคือ อย่าเชื่อจนกว่าจะได้พบผุ้ให้การรักษา ผู้เชี่ยวชาญที่ผ่านการเรียนรุ้ ฝึกอบรมและให้การรักษาเท่านั้น ที่จะอำนวยการให้คุณเชื่อมั่นได้ว่าจะมีวิธีการรักษาไหนที่เหมาะสมที่สุดสำหรับแผลเป็นนั้นของคุณเอง

ลองมาดูว่ามีวิธีไหนบ้างที่อาจจะเหมาะกับเรา

การเปลี่ยนลักษณะแผลเป็นโดยการผ่าตัด

 ย้ำไม่ใช่ลบรอยแผลเป็น แต่วิธีนี้เหมาะสำหรับแผลเป็น มาก่อนแล้ว ที่กว้างอย่างมากหรือยาวมากในบริเวณที่สังเกตเห็นได้ชัด โดยแผลเป็นที่กว้างและยาวดูน่าเกลียด สามารถถูกทำให้แคบขึ้นและสั้นลงได้โดยเทคนิคทางการผ่าตัดต่างๆ ซึ่งแพทย์ต้องดูทิศทางของแผลเป็นและทิศทางของกล้ามเนื้อภายใต้แผลเป็นนั้นๆ เป็นศาสตร์และศิลป์ที่เราต้องการผู้เชี่ยวชาญเท่านั้น

การขัดหน้า

 กำลังโด่งดังในขณะนี้ เป็นเทคนิคที่ค่อนข้างจะปลอดภัยและสามารถทำได้ด้วยเครื่องมือหลาย ชนิดตั้งแต่เครื่องที่หัวทำด้วยกากเพชร ทรายบางชนิด ไปจนถึงการใช้แสงต่างๆ เช่นเลเซอร์ขัดหน้า แต่การจะเลือกใช้เครื่องมือชนิดใดขึ้นอยู่กับความชำนาญของแพทย์ ชนิดของผิว และลักษณะของแผลเป็น เทคนิคนี้ใข้ได้ผลดีกับแผลเป็นจากสิว แผลเป็นจากอีสุกอีใส แผลเป็นจากรอยผ่าตัด กระชนิดลึกและรอยเหี่ยวย่น ขบวนการรักษาโดยวิธีนี้ จะฉีดยาชาเฉพาะที่และยาช่วยผ่อนคลายระหว่างให้การรักษา  หลังทำเสร็จแล้ว คุณสามารถกลับบ้านได้แต่ต้องพักอยู่บ้านประมาณ 1 สัปดาห์ แผลส่วนใหญ่จะแห้งภายใน 1-2 สัปดาห์ ต่อมาบริเวณที่ทำอาจมีสีผิวดำและแดงได้เล็กน้อย ส่วนใหญ่จะหายไปภายใน 3 เดือน ขึ้นอยุ่กับการดูแลผิวต่อไปภายหลังของคุณนั่นเอง แต่ต้องพยายามเลี่ยงแสงแดดเป็นเวลา 3-6 เดือน

การฉีดคอลลาเจน

 โด่งดังจนต้องไปหาซื้อมากิน ทั้งๆที่ไม่รู้ว่าจะได้ผลหรือไม่ในการลดรอยแผลเป็น แต่ความจริงนั้น คอลลาเจนคือสารที่ผลิตจากโปรตีนของสัตว์ที่ผ่านขบวนการสังเคราะห์และควบคุมคุณภาพอย่างเข้มงวด ว่าได้ผลในการฉีดเข้าไปในแผลเป็นเพื่อให้แผลเป็นเรียบขึ้นกว่าเดิม และไม่มีผลอันตรายเป็นสิ่งแปลกปลอมต่อร่างกายเรา วิธีนี้เหมาะสำหรับแผลเป็นที่เป็นมานานและ รักษาโดยวิธีอื่นแล้วไม่ค่อยได้ผล แต่ที่ต้องระวังคือ ผลข้างเคียงของสารโปรตีนนี้อาจทำให้คุณเกิดอาการต่อต้าน แพ้ได้และต้องมาฉีดสม่ำเสมอทุก 6-12 เดือน เนื่องจากคอลลาเจนที่ฉีดเข้าไปจะสลายได้

การรักษาโดยการปลูกหนังใหม่

 ทำได้โดยการผ่าตัดแผลเป็นดั้งเดิมออกไป และนำผิวหนังจากบริเวณอื่นในร่างกายเรา น่านแหละที่ปกติดีอยุ่มาใส่ลงไปแทนที่ลงไป ผลที่ได้จะทำให้แผลเป็นเรียบขึ้น เหมาะสำหรับแผลเป็นที่เป็นหลุมลึกมาก และช่วยให้เกิดอาการต่อต้านผิวใหม่น้อยมากเพราะผิวที่บ่มแปะแทนก้อเป็นผิวเดิมๆจากร่างกายเราเอง

รักษาโดยใช้สารเคมี

 เหมาะสำหรับแผลเป็นชนิดตื้นๆ เช่นแผลเป็นจากรอยคุ้ย แคะ แกะ เกาของ สิว ด้วยมือของเราเองนี่แหละ ในทางการแพทย์นั้น เราจะเลือกใช้สารเคมีที่ต้องควบคุมพิเศษ มาใช้มีหลายชนิดคือกรดไทรคลออาซิติก กรดอัลฟาไฮดรอกซี่และอื่นๆ การเลือกใช้สารชนิดใดขึ้นอยู่กับระดับความลึกของแผลเป็น หลังทำไปแล้วคุณผู้จะรู้สึกแสบๆ เล็กน้อยในพื้นที่ผิวเดิม หลังจากนั้นบริเวณที่ทำจะดำและหลุดลอกออกภายใน 4-5 วัน หลังแผ่นดำหลุดออกบริเวณที่ถูกทำอาจดำหรือแดงเล็กน้อยและค่อยๆ จางหายไปในที่สุด ผู้ที่ได้รับการรักษาต้องหลีกเลี่ยงแสงแดดอย่างน้อย2-3 สัปดาห์ คุณๆสามรถตามอ่านรายละเอียดได้ในตอนการรักษาแผลเป็นจากสิว ที่ผมเขียนไว้แล้ว ในคุ่มือรักษาสิวที่ผ่านมาครับ

แล้ววิธีไหนดีที่สุดหล่ะ

เชื่อว่าเสียเงินเท่าไหร คุณสาวๆที่มีแผลเป็นให้กังวลใจ ก้ออยากให้หายไปเหมือนผิวยามวัยเยาว์แรกเกิดของคุณๆ ของเราใช่ไหมครับ ในฐานะเภสัชกรอยากจะยืนยันว่าเทคโนโลยี่ใหม่ทำให้การรักษาแผลเป็นก้าวหน้าขึ้น มีผลิตภัณท์ยา อาหารเสริม เวชสำอางเครื่องประทินผิวบางตำหรับที่ช่วยให้แผลเป็นต่างๆ “ดูดีขึ้น” ได้แค่ระดับหนึ่งเท่านั้น แต่ก้อมีลักษณะแผลหลายอย่างตามที่ได้กล่าวมาแล้ว อยากจะแนะนำให้ไปปรึกษาผู้ชำนาญแทนครับ เพราะว่าจะช่วยเหลือคุณ ตรวจวิเคราะห์สภาพผิว ดูรอยโรคของแผลเป็น และประเมินพร้อมกับให้การรักษาที่ดีที่สุด หากคุณให้ความร่วมมือในการดูแลผิวสวยต่อไปด้วยครับ 

ตอนต่อไปเราจะนำผลิตภัณท์ต่างๆที่อ้างว่าได้ผล ลดรอยเลือนแผลเป็นมาลงทีละตัว ให้มันรู้ไปเลยว่าจริงใจหรือไก่กา อยากรู้กันมั้ยครับ?

แหล่งข้อมูล

•เภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล สงวนลิขสิทธิ์ 31 พค. 2554

ห้ามนำบทความ รูปภาพและเนื้อหาอื่นๆ โดยผู้เขียนไปเผยแพร่เชิงพาณิชย์ ให้นำไปเผยแพร่เป็นวิทยาทานหรือเพื่อการศึกษาเท่านั้น ผู้ประกอบการเว็บไซต์ต้องยึดหลักความเคารพและคำนึงถึงลิขสิทธิ์ในการสร้างสรรค์งานเขียนและจริยธรรมทางธุรกิจ

การนำเอาบทความ รูปภาพและเนื้อหาอื่นๆ ซึ่งผลิตขึ้นโดยผู้เขียนไปใช้โดยไม่ได้รับอนุญาตและผลิตซ้ำเพื่อเผยแพร่ กรุณาอ้างอิงแหล่งที่มาและ

Copy url address ไปด้วยเพื่อให้ผู้อ่านสามารถลิ้งค์กลับมาอ่านบทความจากเว็บไซต์ของผู้เขียนได้โดยตรง

บทความนี้เขียนขึ้นเพื่อเป็นการส่งเสริมสุขภาพ ไม่แนะนำให้คุณนำไปใช่วินิจฉัยหรือรักษาโรคด้วยตนเอง ขอความกรุณารับคำปรึกษาได้โดยตรงจากบุคลากรสหวิชาชีพทางสาธารณสุข รวมทั้งเภสัชกรใจดีที่พร้อมดูแลสุขภาพพ่อแม่พี่น้องนะครับ

·  รูปประกอบจากอินเตอร์เนท  http://www.compulsivestyle.com/wp-content/uploads/2012/04/main-beauty.jpg

คู่มือรักษาแผล ตอนที่ 1: บาดแผลเกิดได้อย่างไร ขบวนการสมานแผล โดย เภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล, http://www.oknation.net/blog/DIVING/2011/04/29/entry-3

·      คู่มือรักษาแผล ตอนที่ 2: ทำอย่างไรให้บาดแผลหายเร็ว ไม่เกิดแผลเป็น โดย เภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล, http://www.oknation.net/blog/DIVING/2011/06/13/entry-1

·      คู่มือรักษาแผล ตอนที่ 3: วิธีรักษารอยแผลเป็นที่ได้ผลและปลอดภัย โดย เภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล, http://www.oknation.net/blog/DIVING/2011/06/14/entry-1

·      คู่มือรักษาแผล ตอนที่ 4: เทคนิคใหม่ในการรักษารอยแผลเป็นที่ได้ผลและปลอดภัย โดย เภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล, http://www.oknation.net/blog/DIVING/2011/06/17/entry-1

·      รักษาแผลเป็นให้หาย: ทำไมจึงเกิดแผลเป็นมาได้นะ? โดยเภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล, http://utaisuk.blogspot.com/2012/05/blog-post_17.html

·      ทำอย่างไรให้บาดแผลหายเร็ว ไม่เกิดแผลเป็น โดย เภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล, http://utaisuk.blogspot.com/2012/05/blog-post_8589.html

·      รักษารอยแผลเป็นได้ผลและปลอดภัยกัน โดยเภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล, http://utaisuk.blogspot.com/2012/05/blog-post_23.html

·      Medscape wound management center, http://www.medscape.com/resource/wound-management

·      Nguyen, D.T., Orgill D.P., Murphy G.F. (2009). Chapter 4: The pathophysiologic basis for wound healing and cutaneous regeneration. Biomaterials For Treating Skin Loss. CRC Press (US) & Woodhead Publishing (UK), Boca Raton/Cambridge, p.25-57.

·      Stadelmann W.K., Digenis A.G. and Tobin G.R. (1998).Physiology and healing dynamics of chronic cutaneous wounds. The American Journal of Surgery 176 (2) : 26S-38S. PMID9777970 Hamilton, Ont. B.C. Decker, Inc. Electronic book

·      Midwood K.S., Williams L.V., and Schwarzbauer J.E. 2004.Tissue repair and the dynamics of the extracellular matrix. The International Journal of Biochemistry & Cell Biology 36 (6) : 1031-1037.

·      Richard M Stillman, MD, Wound Care, WebMD LLC ,http://emedicine.medscape.com/article/194018-overview

·      Jorge I de la Torre MD, Wound Healing, Chronic Wounds

, WebMD LLC, http://emedicine.medscape.com/article/1298452-overview

·      Michael Mercandetti, MD, MBA, Wound Healing, Healing and Repair, WebMD LLC, http://emedicine.medscape.com/article/1298129-overview

·      ผศ.นพ.สรวุฒิ  ชูอ่องสกุล, แผลเป็น ,สาขาวิชาศัลยศาสตร์ตกแต่ง ภาควิชาศัลยศาสตร์, Faculty of Medicine Siriraj Hospital, คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล, http://www.si.mahidol.ac.th/sidoctor/e-pl/articledetail.asp?id=548

·      นายแพทย์ทองดี ชัยพานิช , "Wound Healing Process" , ผู้อำนวยการราชวิทยาลัยศัลยแพทย์แห่งประเทศไทย, การสัมมนาวิชาการการดูแลแผลเรื้อรังด้วยการแพทย์แบบผสมผสาน, โรงแรมเอเชียแอร์พอร์ต ๒๙ กรกฎาคม ๒๕๔๘ , สำนักการแพทย์ทางเลือก กรมพัฒนาการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก

·      นายแพทย์ บุญชัย ทวีรัตนศิลป์, Wound healing, หน่วยศัลยศาสตร์ตกแต่ง ภาควิชาศัลยศาสตร์ วิทยาลัยแพทยศาสตร์กรุงเทพมหานครและวชิรพยาบาล

รักษารอยแผลเป็นได้ผลและปลอดภัยกัน โดยเภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล

ใครที่มีรอยแผลเป็น โดยเฉพาะคุณสาวๆที่มีรอยสิว รอยแผลเป็น บนใบหน้าหรือตามผิวพรรณ ยามส่องกระจกทุกวันคุณคงถามตัวเองอยุ่เสมอว่า ถ้ามันมีวิธีรักษาหรือขจัดรอยนี้ออกไปได้ก้อดีนะซิ ผิวหน้าฉันจะได้ผุดผ่องเป็นนวลใยได้เหมือนยามวัยเยาว์ พอไปดูโฆษณาต่างก้อมีผลิตภัณท์ต่างๆ ร้อยแปด มาอวดอ้างลดรอยแผลเป็น ได้ผลมากมายเสมือนเราไปเกิดใหม่ เอ แล้วจะเชื่อใครดี? เรามาติดตามเภสัชกรหนุ่มรูปหล่อแนะนำวิธี การรักษารอยแผลเป็นที่ได้ผลและปลอดภัยกันจริงๆ ดีกว่าไหม

รักษารอยแผลเป็นได้ผล จะเชื่อใครดี?

เปิดดูโทรทัศน์ อ่านนิตยสาร หรือเปิดอินเตอร์เนท คุณจะพบว่ามีผลิตภัณท์หรือสถาบันต่างๆมากมาย มาประโคมโอ่ว่าตัวเองเป็นทางเลือกในการรักษารอยแผลเป็นให้หายไปได้ เราจะเชื่อเขาได้ไหม ในฐานะเภสัชกรชุมชนก็เหือนกับคุณน่านแหละที่เราจะได้รับสื่อต่างๆมากมาย แต่เราจะมีแนวความคิดในการรับข้อมุลและตัดสินใจโดยใช้ฐานข้อมูลที่น่าเชื่อถือ คือมีการทดลองโดยผู้ชำนาญการ มีขบวนการที่ตรวจสอบอ้างอิงได้ ในที่นี่ขออ้างอิง The International Clinical Guidelines for Scar Management 2002 แหล่งข้อมูลนี้ คุณๆสามารถติดตามรายละเอียดได้ที่ link ข้างล่างครับ ให้ข้อมุลที่น่าเชื่อถือและมีรายละเอียดเยอะมากๆ

การรักษาแผลเป็นที่มีหลักฐานทางการแพทย์ที่น่าเชื่อถือว่าได้ผลและปลอดภัยที่ผ่านมามีขบวนการรักษาและผลิตภัณท์มากมายไปหมด แต่พอเข้าสู่ขบวนการรักษาและตรวจสอบจริงๆแล้ว กลับพบได้ว่าการรักษาแผลเป็นที่มีหลักฐานทางการแพทย์ที่น่าเชื่อถือเพียงพอมีไม่กี่วิธีเอง อันได้แก่

แผ่นเจลซิลิโคน silicone gel sheet

เป็นการรักษาที่นำแผ่นซิลิโคนใส ที่ออกแบบและสังเคราะห์ออกมาเป็นพิเศษ นำไปใช้กับแผลเป็นที่มีสีแดงหรือสีคล้ำหรือนูน ซึ่งในการนำไปใช้ มีรายงานว่าจะช่วยให้สีของแผลจากลงและแผลแบนราบลงได้ แต่แผ่นเจลซิลิโคนนี้ไม่ควรจะใช้ในขณะแผลเปิด ควรเริ่มใช้ทันทีที่แผลปิดสนิทหรือหลังตัดไหมสำหรับแผลเย็บ โดยปิดแผ่นเจลซิลิโคนนี้ทับแผลเป็นหรือคีลอยด์ที่อาจจะเกิดขึ้น เป็นระยะเวลานานมากกว่า 12 ชั่วโมงต่อวัน หรืออาจเริ่มต้นด้วยระยะเวลาน้อยๆก่อน และค่อยๆเพิ่มเวลามากขึ้นๆ ขึ้นจนมากกว่า 12 ชั่วโมงต่อวัน จะไปมีผลช่วยให้แผลเป็นนี้ยุบลงได้ โดยที่ไม่มีอาการระคายเคืองให้เจ็บแผลแต่อย่างใด แต่ขบวนการรักษาเช่นนี้ ต้องใช้เวลาประมาณ 4-6 เดือนจึงจะทำให้ผิวกลับสุ่สภาพดังเดิมได้มากที่สุด

ภาพประกอบ: ภาพการใช้แผ่นเจลปิดแผลเป็น มาจาก http://www.changesplasticsurgery.com


ทำไมจึงได้ผล ยังไม่ทราบกลไก แต่เราพบว่าเจ้าแผ่นนี้จะมีคุณสมบัติเป็น semi-occlussive คือปกป้องแผลได้ในขณะที่ไม่ยอมให้น้ำผ่าน แต่ไอน้ำ ความชุ่มชื้น และอ๊อกซิเจนผ่านไปซ่อมแซมแผลได้ (รายละเอียดการรักษาแผลให้หายเร้วกรุณากลับไปอ่านในตอนที่ 2 นะครับ) และแรงกดจากแผ่นนี้ที่ทาบลงไปอยู่ตลอดเวลาบนแผลเป็น จะไปช่วยให้ลักษณะของแผลเป็นดีขึ้นได้

แผ่นซิลิโคนใสนี้ สามารถนำมาล้างทำความสะอาด ใช้สบู่ฟอก ใช้น้ำสะอาดล้าง แล้วผึ่งให้แห้ง นำมาใช้ปิดแผลเป็นได้จนกว่าจะปิดไม่อยู่ ซึ่งส่วนใหญ่จะสามารถใช้ได้นาน 14-28 วัน

ภาพประกอบ: ฉีดยาคอติโคสเตียรอยด์ มาจาก Intralesional corticosteroids. Scar treatments

virtualmedicalcentre.com

การฉีดยาคอติโคสเตียรอยด์ Intra lesional corticosteroid

วิธีการนี้ทำเองที่บ้านไม่ได้ครับ เราต้องฉีดยาสเตียรอยด์ควรอยู่ในความดูแลของแพทย์ผู้ชำนาญการเท่านั้น โดยจะเลือกใช้ยาคอติโคสเตียรอยด์หรือภาาาชาวบ้านที่เรียกว่ายาแก้อักเสบแบบสเตียรอยด์น่านแหละครับ ที่เราเลือกใช้มากคือ triamcinolone acetonide เข้าไปยังใต้ตำแหน่งของแผลเป็น จะช่วยให้แผลเป็นปุ่มปูดโปนนั้นนุ่มลงและแบนราบลงได้

กลไกที่ทราบของยาคือมันนี้จะไปยับยั้งการเจริญเติบโตของ fibloblast และส่งเสริมการทำลายคอลลาเจนที่แผลเป็น ทำให้แผลเป็นยุบตัวลง ยานี้ควรใช้ร่วมกับการรักษากับการใช้แผ่นซิลิโคนใส แล้วยังไม่หายดี แพทย์ผู้ชำนาญการจะเป็นผู้วินิจฉัยรอยแผลโรคและให้การรักษา พร้อมกับดูแลไปตลอด 4-6 สัปดาห์ ผลข้างเคียงที่ต้องระวังคือทำให้เกิดความรู้สึกเจ็บขณะที่ฉีดยา และต้องมาฉีดเป็นระยะ ตามที่แพทย์นัด นอกจากนี้ในบางรายอาจทำให้ แผลยุบตัว และสีผิวเปลี่ยนได้

การผ่าตัด

แน่นอนที่สุดหากแผลใหญ่มากมีการทำลายของชั้นเนื้อเยื่ออย่างรุนแรง เราต้องพึ่งพาการผ่าตัดเพื่อไปช่วย จัดตำแหน่งร่องรอยแผลเป็นให้ดูดีขึ้นได้มากกว่าเดิม หลักการก็มีอยู่ว่า การผ่าตัดจะไปแก้สภาพสูญเสียของแผลเดิมให้น้อยลงไป แต่ในขณะเดียวกันก็จะเกิดแผลเป็นใหม่ตามขึ้นมาแทนที่แผลเป็นเก่า แต่แผลใหม่นี้เราจะให้การรักษาให้แผลใหม่หายเร็วมากกว่าเดิมและ ต้องป้องกันการเกิดแผลเป็นควบคุ่ไปด้วยเสมอ จึงทำให้ลดรอยแผลเป็นเดิมๆลงไปได้ และแผลใหม่ก้อมีร่องรอยแผลเป้นน้อยมากกว่าเดิม ผลโดยรวมที่ได้คุณก็จะมีผิวใหม่ที่ใกล้เคียงผิวสวยเดิมๆมากที่สุด

วิธีการผ่าตัดและเครื่องมือทันสมัยต่างๆ เช่นการผ่าตัดด้วยด้วยแสงเลเซอร์ แสงอินฟาเรดต่างๆ ให้ผลดีต่อการรักษา ไว้ตอนต่อไปจะมาขยายความให้ฟังนะครับ

การปล่อยให้แผลเป็นจางลงเองตามธรรมชาติ

คุณเชื่อหรือไม่ว่าร่างกายคุณเองน่านแหละ มีขบวนการการรักษาแผลด้วยตนเองได้ คืออาจทำให้แผลเป็นเดิมๆหดตัวลงและค่อยๆ จางลงได้เองในระดับหนึ่ง เน้น แค่ระดับหนึ่งนะครับ ไม่ใช่หายไปเลย ขึ้นอยู่กับปัจจัยต่างๆที่ผมได้เล่าให้ฟังมาแล้ว

ดังนั้นเวลาคุณไปขอคำแนะนำจากแพทย์ผู้ชำนาญการหรือศัลยแพทย์ตกแต่ง หลายท่านจะแนะนำให้ทิ้งรอยแผลนั้นไว้เฉยๆ เสียก่อนเป็นเวลา 6 เดือนถึง 1 ปี จนแผลเป็นเดิมๆที่มีอยุ่ ค่อยๆจางลงไปเรื่อยๆ จนเต็มที่ก่อนมาให้การรักษาในเวลาต่อไป

ตอนหน้าเราจะมาดูว่าพวกยารักษา วิตามิน อาหารเสริม ครีมประทินผิว เวชสำอางทั้งหลายที่บอกว่าช่วย ขจัดรอยแผลเป็น ให้รอยแผลจางหายลงไปได้ในไม่กี่วันนั้น จริงใจหรือแหกตากันนะครับ

แหล่งข้อมูล

•เภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล สงวนลิขสิทธิ์ 24 พค. 2555

ห้ามนำบทความ รูปภาพและเนื้อหาอื่นๆ โดยผู้เขียนไปเผยแพร่เชิงพาณิชย์ ให้นำไปเผยแพร่เป็นวิทยาทานหรือเพื่อการศึกษาเท่านั้น ผู้ประกอบการเว็บไซต์ต้องยึดหลักความเคารพและคำนึงถึงลิขสิทธิ์ในการสร้างสรรค์งานเขียนและจริยธรรมทางธุรกิจ

การนำเอาบทความ รูปภาพและเนื้อหาอื่นๆ ซึ่งผลิตขึ้นโดยผู้เขียนไปใช้โดยไม่ได้รับอนุญาตและผลิตซ้ำเพื่อเผยแพร่ กรุณาอ้างอิงแหล่งที่มาและ

Copy url address ไปด้วยเพื่อให้ผู้อ่านสามารถลิ้งค์กลับมาอ่านบทความจากเว็บไซต์ของผู้เขียนได้โดยตรง

บทความนี้เขียนขึ้นเพื่อเป็นการส่งเสริมสุขภาพ ไม่แนะนำให้คุณนำไปใช่วินิจฉัยหรือรักษาโรคด้วยตนเอง ขอความกรุณารับคำปรึกษาได้โดยตรงจากบุคลากรสหวิชาชีพทางสาธารณสุข รวมทั้งเภสัชกรใจดีที่พร้อมดูแลสุขภาพพ่อแม่พี่น้องนะครับ

·      รูปประกอบจากอินเตอร์เนท http://senatus.net/album/images/6067/#?img=2


คู่มือรักษาแผล ตอนที่ 1: บาดแผลเกิดได้อย่างไร ขบวนการสมานแผล โดย เภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล, http://www.oknation.net/blog/DIVING/2011/04/29/entry-3

·      คู่มือรักษาแผล ตอนที่ 2: ทำอย่างไรให้บาดแผลหายเร็ว ไม่เกิดแผลเป็น โดย เภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล, http://www.oknation.net/blog/DIVING/2011/06/13/entry-1

·      คู่มือรักษาแผล ตอนที่ 3: วิธีรักษารอยแผลเป็นที่ได้ผลและปลอดภัย โดย เภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล, http://www.oknation.net/blog/DIVING/2011/06/14/entry-1

·      รักษาแผลเป็นให้หาย: ทำไมจึงเกิดแผลเป็นมาได้นะ? โดยเภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล, http://utaisuk.blogspot.com/2012/05/blog-post_17.html

·      ทำอย่างไรให้บาดแผลหายเร็ว ไม่เกิดแผลเป็น โดย เภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล

http://utaisuk.blogspot.com/2012/05/blog-post_8589.html

·      Medscape wound management center,http://www.medscape.com/resource/wound-management

·      Nguyen, D.T., Orgill D.P., Murphy G.F. (2009). Chapter 4: The pathophysiologic basis for wound healing and cutaneous regeneration. Biomaterials For Treating Skin Loss. CRC Press (US) & Woodhead Publishing (UK), Boca Raton/Cambridge, p.25-57.

·      Stadelmann W.K., Digenis A.G. and Tobin G.R. (1998).Physiology and healing dynamics of chronic cutaneous wounds. The American Journal of Surgery 176 (2) : 26S-38S. PMID9777970 Hamilton, Ont. B.C. Decker, Inc. Electronic book

·      Midwood K.S., Williams L.V., and Schwarzbauer J.E. 2004.Tissue repair and the dynamics of the extracellular matrix. The International Journal of Biochemistry & Cell Biology 36 (6) : 1031-1037.

·      Richard M Stillman, MD, Wound Care, WebMD LLC ,http://emedicine.medscape.com/article/194018-overview

·      Jorge I de la Torre MD, Wound Healing, Chronic Wounds

·      , WebMD LLC, http://emedicine.medscape.com/article/1298452-overview

·      Michael Mercandetti, MD, MBA, Wound Healing, Healing and Repair, WebMD LLC, http://emedicine.medscape.com/article/1298129-overview

·      ผศ.นพ.สรวุฒิ  ชูอ่องสกุล, แผลเป็น ,สาขาวิชาศัลยศาสตร์ตกแต่ง ภาควิชาศัลยศาสตร์, Faculty of Medicine Siriraj Hospital, คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล, http://www.si.mahidol.ac.th/sidoctor/e-pl/articledetail.asp?id=548

·      นายแพทย์ทองดี ชัยพานิช , "Wound Healing Process" , ผู้อำนวยการราชวิทยาลัยศัลยแพทย์แห่งประเทศไทย, การสัมมนาวิชาการการดูแลแผลเรื้อรังด้วยการแพทย์แบบผสมผสาน, โรงแรมเอเชียแอร์พอร์ต ๒๙ กรกฎาคม ๒๕๔๘ , สำนักการแพทย์ทางเลือก กรมพัฒนาการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก

·      นายแพทย์ บุญชัย ทวีรัตนศิลป์, Wound healing, หน่วยศัลยศาสตร์ตกแต่ง ภาควิชาศัลยศาสตร์ วิทยาลัยแพทยศาสตร์กรุงเทพมหานครและวชิรพยาบาล

รักษาแผลเป็นให้หาย: ทำไมจึงเกิดแผลเป็นมาได้นะ? โดยเภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล

"คุณเภสัช มียาอะไรดีๆ ทาแล้ว แผลเป็นน่าเกลียดๆเนี่ย หายแว้บเลยมั้ยอ่ะ"ไม่ว่าเด็กหรือผู้ใหญ่ทุกคนต้องเคยประสบการณ์การมีแผลมาแล้วทั้งนั้น ไม่ว่าต้นเหตุจะเป็นแผลจากอุบัติเหตุ แผลผ่าตัด แผลไฟไหม้ แผลสิว แผลจากโรคอีกสุกอีใส เป็นต้น ปัญหานี้ส่งกังวลใจคุณทั้งในระยะที่ยังเป็นอยากให้หายเร็วๆ และถ้าหายแล้วก้อยังเกรงว่าจะกลายเป็นปัญหาผิวได้อีก ที่ร้านยาเภสัชกรหนุ่มรูปหล่อจึงมีคนไข้เด็ก สาวหนุ่มมาถามหาตัวช่วยไม่ว่าจะเป็นผลิตภัณฑ์หรือยาที่จะช่วยให้แผลหายเร็วๆและช่วยให้ไม่เป็นรอยแผลนูนแดงน่าเกลียด เรามารู้จักกลไกการเกิดรอยแผลดูก่อนไหมว่า ทำอย่างไรจะหายได้ทันใจ เพื่อปกป้องไม่ให้เกิดแผลเป็นต่อไป

แผลทั้งหลาย มีอะไรมั่ง

คุณเคยเคยวิ่งหกล้มบ้างไหม พอเราล้มกระแทก อาจเกิดบาดแผลหรือแค่รอยถลอกที่เข่าและมือ เราจึงสามารถแบ่งลักษณะของแผลได้ตามการหายของเราได้ดังนี้

1. แผลที่มีกระบวนการหายของแผลตามปกติ (Acute wound)

ตัวอย่างเช่น ถ้าคุณลุกขึ้นมาจากการหกล้มได้ อาจมีแผลไม่ว่าจะเล็กจนไม่ต้องเย็บ หรือใหญ่มากจนต้องกินยาปฏิชีวนะหรือพบแพทย์ ถ้าหายเองได้ คุณก้อกลับมาเหมือนเดิม

2. Chronic wound แผลที่มีกระบวนการหายของแผลถูกรบกวนมาก

และแผลเหล่านี้จะไม่หายได้เองหรือหายช้ามาก การรบกวนที่ว่านี้ยกตัวอย่างเช่นหากเราล้มไปในถนนที่มีกรวดทรายที่ปะปนไปบนบาดแผลหรือรอยถลอก แล้วไม่มีการทำความสะอาดเพื่อชำระสิ่งแปลกปลอมออกจากแผล ทำให้กระบวนการสมานรักษาแผลถูกรบกวนมากทำให้หายช้าลงหรือเกิดการติดเชื้อแทรกซ้อนเข้าไปอีก  

รูปประกอบ: ขบวนการหายของแผลตามธรรมชาติ จาก aip.org

ขบวนการซ่อมแซมร่างกาย การหายของแผลสด

ถ้าเราล้มลงไปแล้ว ผิวหนังเกิดการฉีกขาดเป็นแผลเล็กๆบนผิว ร่างกายเราจะมีขบวนการ“ซ่อมแซม” ตรงรอยถลอกหรือแผล ดังมีขบวนการดังต่อไปนี้

1. Hemostasis phase เกิดขึ้นทันทีที่ร่างกายหรือผิวหนังได้รับการบาดเจ็บ หลอดเลือดที่มีการฉีกขาดจะมีการหดตัวเกิดการห้ามเลือดโดยธรรมชาติ โดยมีน้ำเหลืองซึ่งเป็นของเหลวจากเลือดที่มีสารเพิ่มภูมิคุ้มกัน (antibody) ของเราซึมเข้ามาในบริเวณแผลเพื่อปกป้องไม่ให้สิ่งแปลกปลอมเช่นกรวดหินดินทรายรวมไปถึงเชื้อโรคต่างๆ

2. Inflammatory phase เกิดขึ้นภายใน 24 ชม. แรกหลังเกิดบาดแผลและอาจดําเนินต่อเนื่องเป็นสัปดาห์ จะเกิดอาการร้อนบวมแดงรอบแผลมากขึ้นซึ่งเกิดขึ้นได้จากการที่มีเลือดมายังบริเวณแผลมากขึ้น เพื่อนำเอาเม็ดเลือดขาวและอาหารมาซ่อมแซม ยิ่งไปกว่านั้นต่อมน้ำเหลืองบริเวณใกล้เคียงอาจบวมโตขึ้น เป็นการตอบสนองต่อการช่วยตนเองในขณะที่ร่างกายกำลังต่อสู้กับการติดเชื้อที่อาจเล็ดลอดเข้ามาได้

3. Proliferation phase เริ่มประมาณวันที่ 3-5 มีการสร้างเนื้อเยื่อและเส้นเลือดและเส้นใยคอลลาเจนจํานวนมากระยะนี้แผลที่หายแลวจะดูบวม นูนและแดง

4. Remodelling Phase หลังจากที่แผลสมานปิดแล้ว อาจเกิดเป็นสะเก็ดซึ่งเป็น “พลาสเตอร์ธรรมชาติ” เพื่อปกป้องบาดแผลในขณะที่กำลังจะหายตามมา เนื้อเยื่อข้างใต้แผลยังไม่หยุดนิ่ง ยังคงสานต่อขบวนการประสานเนื้อเยื่อเรื่อยๆกันจนกว่ารอยแผลที่โดนทำลายหรือฉีกขาดกลับมาเป็นเป็นเนื้อเยื่อปกติให้ได้มากที่สุด

รอยแผลเป็นที่เห็นกันทั่วไปจะเป็นรอยแผลเป็นที่ผิวหนังภายนอกเท่านั้น แต่ในความเป็นจริงรอยแผลเป็นเกิดขึ้นได้กับอวัยวะภายในได้ด้วยเช่นกัน อย่างเช่นถ้าหากมีการฉีกขาดของเนื้อเยื่อ ร่างกายเราจะมีการสมานสร้างเนื้อเยื่อใหม่ซึ่งเป็นคอลลาเจน (collagen) ขึ้นมาทดแทนเนื้อเยื่อที่ถูกฉีกขาดหรือถูกทำลายไป แล้วเข้าสุ่กระบวนการสมานรักษาแผลตามธรรมชาติต่อไป

สาเหตุของการเกิดบาดเจ็บหรือแผลเป็น

เมื่อใดที่ยามร้ายมาเยือนที่ทำให้เกิดแผลซึ่งได้แก่ แผลผ่าตัด แผลจากอุบัติเหตุ แผลไฟไหม้ แผลสิว แผลจากโรคสุกใส เหล่านี้เป็นต้น

รูปประกอบ: ปัจจัยที่มีผลต่อการหายของแผลจาก http://www.worldwidewounds.com

ปัจจัยที่มีผลต่อการหายของแผล

มีหลายเหตุเหลือเกินที่ทำให้แผลหายช้ากว่าปกติ อันได้แก่

1. การอักเสบเรื้อรัง โรคบางชนิดเช่น เบาหวาน โรคที่เกี่ยวของกับภูมิคุ้มกัน

2. การได้รับยาหรือสารบางชนิด

3. การขาดเลือดไปเลี้ยงที่บาดแผล เนื่องจากหลอดเลือดไปเลี้ยงบริเวณแผลมีปัญหา

4. การเคลื่อนไหวมากเกินไปของบาดแผล

5. การได้รับสารอาหารที่ไม่เพียงพอ

6. การสูบบุหรี่

7. แรงกดทับต่างๆ

8. การทําแผลและการรักษาที่ผิดวิธี

9. อายุ

ปัจจุบันได้มีเทคโนโลยีใหม่ๆในการดูแลบาดแผลที่ดีมากขึ้นทั้งวัสดุทําแผลและขบวนการักษาและยาใหม่ๆ ตอนหน้าเรามาตามติดว่าทำไมจึงเกิดแผลเป็นและทำอย่างไรจะป้องกันไม่ให้เกิดแผลเป็นน่าเกลียดต่อไป

แหล่งข้อมูล

•เภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล สงวนลิขสิทธิ์ 17 พค. 2555

ห้ามนำบทความ รูปภาพและเนื้อหาอื่นๆ โดยผู้เขียนไปเผยแพร่เชิงพาณิชย์ ให้นำไปเผยแพร่เป็นวิทยาทานหรือเพื่อการศึกษาเท่านั้น ผู้ประกอบการเว็บไซต์ต้องยึดหลักความเคารพและคำนึงถึงลิขสิทธิ์ในการสร้างสรรค์งานเขียนและจริยธรรมทางธุรกิจ

การนำเอาบทความ รูปภาพและเนื้อหาอื่นๆ ซึ่งผลิตขึ้นโดยผู้เขียนไปใช้โดยไม่ได้รับอนุญาตและผลิตซ้ำเพื่อเผยแพร่กรุณาอ้างอิงแหล่งที่มาและCopy url address ไปด้วยเพื่อให้ผู้อ่านสามารถลิ้งค์กลับมาอ่านบทความจากเว็บไซต์ของผู้เขียนได้โดยตรง

สามารถติดต่อเภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล ได้ที่ E-mail: utaisuk@gmail.com 

Face book: “UTAI SUKVIWATSIRIKUL” หรือ “37C PHARMACY”

บทความนี้เขียนขึ้นเพื่อเป็นการส่งเสริมสุขภาพ ไม่แนะนำให้คุณนำไปใช่วินิจฉัยหรือรักษาโรคด้วยตนเอง ขอความกรุณารับคำปรึกษาได้โดยตรงจากบุคลากรสหวิชาชีพทางสาธารณสุข รวมทั้งเภสัชกรใจดี ที่พร้อมดูแลสุขภาพพ่อแม่พี่น้องนะครับ

รูปประกอบจากเว็บไซต์ http://cosmetic-candy.com/wp-content/uploads/2010/07/Beauty-Mauve-Palty-Hair-Dye.jpg

• คู่มือรักษาแผล ตอนที่ 1: บาดแผลเกิดได้อย่างไร ขบวนการสมานแผล 

โดย เภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล
http://www.oknation.net/blog/DIVING/2011/04/29/entry-3

• Medscape wound management center,http://www.medscape.com/resource/wound-management
• Nguyen, D.T., Orgill D.P., Murphy G.F. (2009). Chapter 4: The pathophysiologic basis for wound healing and cutaneous regeneration. Biomaterials For Treating Skin Loss. CRC Press (US) & Woodhead Publishing (UK), Boca Raton/Cambridge, p.25-57.
• Stadelmann W.K., Digenis A.G. and Tobin G.R. (1998).Physiology and healing dynamics of chronic cutaneous wounds. The American Journal of Surgery 176 (2) : 26S-38S. PMID9777970 Hamilton, Ont. B.C. Decker, Inc. Electronic book
• Midwood K.S., Williams L.V., and Schwarzbauer J.E. 2004.Tissue repair and the dynamics of the extracellular matrix. The International Journal of Biochemistry & Cell Biology 36 (6) : 1031-1037. 
• Richard M Stillman, MD, Wound Care, WebMD LLC ,http://emedicine.medscape.com/article/194018-overview
• Jorge I de la Torre MD, Wound Healing, Chronic Wounds
• , WebMD LLC, http://emedicine.medscape.com/article/1298452-overview
• Michael Mercandetti, MD, MBA, Wound Healing, Healing and Repair, WebMD LLC, http://emedicine.medscape.com/article/1298129-overview
• ผศ.นพ.สรวุฒิ  ชูอ่องสกุล, แผลเป็น ,สาขาวิชาศัลยศาสตร์ตกแต่ง ภาควิชาศัลยศาสตร์, Faculty of Medicine Siriraj Hospital, คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล, http://www.si.mahidol.ac.th/sidoctor/e-pl/articledetail.asp?id=548
• นายแพทย์ทองดี ชัยพานิช , "Wound Healing Process" , ผู้อำนวยการราชวิทยาลัยศัลยแพทย์แห่งประเทศไทย, การสัมมนาวิชาการการดูแลแผลเรื้อรังด้วยการแพทย์แบบผสมผสาน, โรงแรมเอเชียแอร์พอร์ต ๒๙ กรกฎาคม ๒๕๔๘ , สำนักการแพทย์ทางเลือก กรมพัฒนาการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก
• นายแพทย์ บุญชัย ทวีรัตนศิลป์, Wound healing, หน่วยศัลยศาสตร์ตกแต่ง ภาควิชาศัลยศาสตร์ วิทยาลัยแพทยศาสตร์กรุงเทพมหานครและวชิรพยาบาล