สุขภาพความงาม ถามเภสัชกรอุทัย: ปวดหูดำน้ำ

แสดงบทความที่มีป้ายกำกับ ปวดหูดำน้ำ แสดงบทความทั้งหมด

วันพฤหัสบดีที่ 21 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2556

ปวดหูจากการดำน้ำ แค่ไหน? ต้องไปหาไปหาหมอ

ทำไมเวลาดำน้ำลึกๆ จึงรู้สึกเจ็บจี้ดตรงช่องหูหรือปวดหน้าผาก มาถึงตอนต่อว่า หากเราเข้าใจหลักแห่งการปรับความดัน รักษาร่างกายให้แข็งแรง และเวลาไปดำน้ำก้อหมั่นฝึกการ "ป๊อบหู" ให้ความดันภายในโพรงจมูก ช่องหู ก้อจะลดความเสี่ยงของอาการปวดที่ว่านี่ไปได้ แต่สำหรับนักดำน้ำมือใหม่ มันไม่ง่ายเลยใช่ไหม เรามาตามติดว่าหากเราฝืนไปดำน้ำทั้งๆที่มีอาการดังต่อไปนี้ ความเสี่ยงต่อทั้งร่างกายและการดำน้ำจะเกิดอะไรขึ้น?

ทำไมไปดำน้ำ แล้วปวดหู

ภาพประกอบ: อธิบายว่า ถ้าเราเรียนรุ้เทคนิคการปรับความดัน ก้อจะลดความเสี่ยงของการปวดหูได้อย่างไร
ภาพมาจาก http://www.merckmanuals.com/media/home/figures/ENT_eustachian_tube.gif

ถามแบบนี้ สงสัยตอนเรียนดำน้ำคงหลับ งั้นมาทบทวนซ้ำอีกทีนะ เป็นเพราะเมื่อเราดำน้ำลึกลงไปเรื่อยๆ ความดันภายนอกหูมาจากแรงอัดความดันน้ำน่านแหละ มากกว่าความดันภายในกระโหลกเราทั้งในส่วนของช่องหูและโพรงจมูกที่เรียกว่า โพรงไซนัสนั่นไง ลามไปถึงช่องโพรงตรงหน้าผาก ทำให้อวัยวะภายใน โดยเฉพาะแก้วหูถูกดัน ดันขึ้นๆๆ มากๆเข้า แล้วเราไม่รุ้จักวิธีปรับความดัน แรงกดอัดจึงทำให้รู้สึกเจ็บจี้ดๆ ไปจนถึงเจ็บอื้อๆ หลายรายเป็นมากๆ อวัยวะภายในเกิดการฉีกขาด ทำให้เลือดทะลักออกมาทั้งช่องจมูกและช่องหูก้อมีมาแล้ว ไม่ต้องไปนับใคร ดูผมเป็นตัวอย่างก้อได้

อาการที่เราจะเป็นมีอะไรบ้าง ร้ายแรงแค่ไหน?

ภาวะที่มีอาการแน่นจมูก แน่นบริเวณใบหน้า หน้าผาก หรือมีเลือดออกหลังจากการดำน้ำทางการแพทย์เราเรียก เรียกว่า Sinus Barotrauma หรือ Sinus Squessze น่านเอง ตำแหน่งที่ปวดหรือตำแหน่งที่เป็นมักจะมักเกิดกับโพรงไซนัส หรือช่องโพรงในกระโหลกเรา ตรงจมูกหรือหน้าผากนั่นเอง ที่ปวดลามไปก้อคือช่องหูและอวัยวะต่างๆในช่องหูน่านไง

อาการมักมีตั้งแต่ แน่น ปวด จนถึงมีเลือดออกมา สีแดงสดๆ ทั้งช่องหูหรือช่องจมูก บางครั้งถ้าเลือดไหลลงไปทางด้านโพรงจมูกด้านหลังอาจจะทำให้มีเลือดปนออกมากับน้ำลาย หรือว่าไอออกมามีเลือดปนก้อมี แสดงว่าอวัยวะภายในบอบช้ำมากละ

ไปหาหมอ จะตรวจอะไรบ้าง?

ถ้าอยุ่บนเรือ divemaster ที่มีประสบการณ์ จะให้คำแนะนเบื้องต้นในการดูแลสุขภาพของเรานักดำนำมือใหม่ ซึ่งจะแนะนำการใช้ยาเบื้องต้นในตอนต่อไปนะครับ

แต่หากเสร็จ trip แล้ว อยากแนะนำให้ไปหาหมอทันที เพื่อรับการตรวจรักษา การวินิจฉัยจะเริ่มจากอาจจากสอบถามประวัติและการตรวจร่างกายเบื้องต้น ทดสอบการได้ยิน ถ้าเป็นน้อยๆก้อจะได้รับยากลับไปกินและรักษาตัวที่บ้านระยะนึงแล้วกลับมาตรวจใหม่ ซึ่งส่วนใหญ่ก้อจะค่อยๆดีขึ้น

แต่ในบางราย พบน้อยครับ เพราะนักดำน้ำมักจะได้รับการฝึกอบรมมาดีแล้ว แต่อาจจะเกิดได้ก้อคือจะมีภาวะโพรงไซนัสฉีกขาด ซึ่งกรณีนี้อาจจะทำให้มีอาการปวดมาก หรือเลือดออกมากหรือไหลซึมตลอดเวลา อย่างนี้หมอท่านจะขอให้รับการวินิจฉัยด้วยการ เอกซเรย์คอมพิวเตอร์ เพื่อดูว่าอวัยวะภายในมีการเสื่อมทำลายไปแค่ไหน ต้องได้รับการรักษาอย่างไรต่อไปครับ

ตอนหน้าเรามาดูว่า ยาที่ใช้ในการรักษามีอะไรบ้าง และข้อแนะนำให้นักดำน้ำมือใหม่ฟื้นตัวเร็วๆและไม่ไปปวดหูเป็นซ้ำ ได้อีกในการดำน้ำครั้งต่อไปครับ

แหล่งข้อมูล

Ear barotrauma, http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/001064.htm

Scuba Diving: Ear Pain, E medicine Health,

http://www.emedicinehealth.com/ear_pain_scuba_diving/article_em.htm

Barotrauma of the Ear (Barotitis Media or Aerotitis Media),

http://www.merckmanuals.com/home/ear_nose_and_throat_disorders/middle_and_inner_ear_disorders/barotrauma_of_the_ear.html

Sinus Barotrauma and Treatments,

http://best-diving.org/barotrauma-and-diving/137-sinus-barotrauma/162-sinus-barotrauma-symptoms-and-treatment

Dr. R. Bageri, Barotrauma and Inhalation injuries,

http://www.docstoc.com/docs/3853317/Barotrauma-and-inhalation-injury

ใช้ยาหยอดหู ปลอดภัย หายจากโรค โดย เภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล

, http://www.oknation.net/blog/DIVING/2008/09/29/entry-1

นายแพทย์จรัล กังสนารักษ์, การใช้ยาหยอดหู,

www.med.cmu.ac.th/etc/princefund/file/12.doc

ยาสำหรับหู, ฝ่ายเภสัชกรรม โรงพยาบาลสำโรงการแพทย์ ,

http://www.samrong-hosp.com/2012-01-18-07-25-53/2012-01-18-07-23-58/1374-ear-drop

อาการปวดหูจากการดำน้ำ, ครูปุ๊ย, http://www.siamscubadiving.com/content/view.php?id=25&cat=article

วิธีการที่ทำให้คุณเคลียร์หู(Equalizing) ได้ง่ายขึ้น , http://www.divedna.com/tech_EarEqualize.php

ผศ. นพ. ปารยะ อาศนะเสน, หูชั้นนอกอักเสบ...ปวดหูจัง ทำไงดี, ภาควิชาโสต นาสิก ลาริงซ์วิทยา

คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล, http://www.rcot.org/data_detail.php?op=knowledge&id=24

แพทย์หญิง วัชราภรณ์ บัวโฉม, น้ำเข้าหู (Swimmer’s ear), แพทย์ หู คอ จมูก,

http://haamor.com/th/น้ำเข้าหู/

หูอื้อหมายถึงอะไร? มีกี่ชนิด? วินิจฉัยและรักษาอย่างไร?, http://healthfood.muslimthaipost.com/main/index.php?page=sub&category=57&id=19308

วันพุธที่ 20 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2556

อาการปวดหูจากการดำน้ำ ทำไมจึงเป็นได้หล่ะ?

ไปดำน้ำครั้งนี้เป็นครั้งแรกในรอบสองปี หูบวมจนปวด ถึงเวลาทบทวนวิชาไปเจอบทความนี้ เขียนโดยครูปุ๊ย ผู้มีอันจะกินจากวงการดำน้ำ จึงอยากจะนำมาแบ่งปันกัน เพิ่อบรรเทาอาการหูบวมและปวดหู

ส่วนการรักษาและยาที่ใช้ รอตอนต่อไป เด๋วไปกินยารักษาอาการหูบวมของตัวเองก่อน

ปวดหูจากการดำน้ำ ทำไมจึงเป็น?

ภาพอวัยวะในช่องหูของเรา ที่ใช้ในการควบคุมความดัน จาก http://images.lifescript.com/images/ebsco/images/si55550969.jpg

สำหรับนักดำน้ำแล้ว อาการปวดหูหรือที่บางคนเรียกว่าปวดแก้วหูนั้น เกิดขึ้นบ่อยมาก จนแทบจะพูดได้ว่า นักดำน้ำทุกคนต้องเคยเจอมาทั้งสิ้น อย่างน้อยก็หนึ่งครั้งในช่วงชีวิตของการดำน้ำ การปวดหูนี้เกิดขึ้นเนื่องจาก ความดันในหูส่วนกลางไม่เท่ากับความดันของอากาศหรือน้ำภายนอก

โดยปกติแล้วบริเวณหูส่วนกลาง ซึ่งเกิดจากช่วงต่อของกระดูกและเยื่อหู (แก้วหู) จะมีอากาศอยู่ และหูส่วนกลางนี้มีท่อ Eustachian เชื่อมต่อไปยังส่วนหน้าของลำคอ (throat) อากาศที่ผ่านไปมาในท่อนี้ เป็นตัวที่ช่วยปรับความดันในหูส่วนกลางให้เท่ากับความดันอากาศภายนอก เมื่อใดก็ตามที่ท่อ Eustachian ไม่ทำงานตามที่ควร ความดันในหูช่วงกลางจะแตกต่างกับความดันอากาศภายนอก ผลที่ตามมาคืออาการปวดหูหรือปวดแก้วหูนั่นเอง

ภาพอธิบาย: การเปลี่ยนแปลงความดันในช่องหูเรา จาก http://drugline.org/img/term/barotrauma-sinus-1654_3.gif

ปรับความดันให้สมดุลย์ ก้อไม่ปวดละ

การปวดหูนี้ โดยทั่วไปแล้วมักจะเกิดระหว่างที่นักดำน้ำดำลงสู่ใต้น้ำ และมักจะเกิดในช่วงการดำลงระยะแรก ๆ ทั้งนี้เนื่องจากในระดับนี้ ความดันอากาศภายนอกเปลี่ยนแปลงค่อนข้างเร็ว อย่าลืมว่า ทุก ๆ 33 ฟุต (10 เมตร) ที่เราดำลงไปนั้น ความดันอากาศภายนอกจะเพิ่มขึ้นเท่ากับ 1 atmosphere (1 เท่า) เสมอ

ปกติแล้วเมื่อความดันอากาศเปลี่ยน ท่อ Eustachian จะเปิดเพื่อปรับให้ความดันอากาศบริเวณหูส่วนกลางเท่ากับความดันอากาศของน้ำทะเลภายนอก แต่เมื่อใดที่ท่อ Eustachian ไม่ทำงานหรือไม่เปิด ความดันอากาศของน้ำทะเลภายนอกจะเพิ่มสูงกว่าความดันอากาศภายในหูส่วนกลาง ทำให้เยื่อหูถูกดัน โค้งเข้าภายใน และเกิดการอักเสบ อันเป็นเหตุให้เกิดอาการปวดหู และอาจรุนแรงถึงขั้นอาเจียน มึนงงหรือสับสนได้

ที่จริงแล้ว เวลาที่เรานั่งเรือบินที่ขึ้นหรือลงเร็วไปนั้น เราก็มีโอกาสเกิดอาการเช่นนี้ได้ เพียงแต่ว่าอาการนั้นไม่รุนแรงถึงขั้นปวดหู ส่วนใหญ่จะเป็นเพียงแค่หูอื้อเท่านั้น

ไม่อยากปวดหู ต้องทำอย่างไร

ปัจจัยที่มีส่วนช่วยให้ท่อ Eustachian ไม่เปิดได้แก่

• บุหรี่

• ภูมิแพ้ (allergies)

• ระบบหายใจส่วนบนอักเสบหรือมีการติดเชื้อ

• เยื่อบุจมูก (nasal polyps)

• เคยมีปัญหาที่รุนแรงบริเวณใบหน้า (previous facial trauma)

• Clear หูรุนแรงเกินความจำเป็น

ตอนหน้ามาดูว่าอาการอะไร ที่อาจจะเกิด จะรู้ได้อย่าไงรว่าแย่แล้ว ควร skip dive หรือหายามากินบรรเทาดีน้า

แหล่งข้อมูล